Op verzoek van de Maatschappelijk Raad Schiphol (MRS) heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) het Nieuwe Normen- en Handhavingsstelsel (NNHS) laten evalueren. AT Osborne heeft deze evaluatie uitgevoerd. De uitkomsten van de evaluatie die eind 2025 van start ging, zijn nu bekend.
Het evaluatieonderzoek is gedaan op basis van een NNHS-feitenbasis aangevuld met interviews en controlesessies. Partijen uit de luchtvaartsector, vertegenwoordigers van bewoners rondom Schiphol en luchtvaartadviseurs werkten eraan mee.
De conclusie van de evaluatie is dat de verhoudingen tussen de sector, omwonenden en de overheid verdeeld zijn. Terwijl het NNHS-stelsel uit 2008 juist in overeenstemming tot stand was gekomen en waarbij een brede belangenafweging was gemaakt. Doordat vervolgens de afspraken niet juridisch werden vastgelegd, waren omwonenden minder goed beschermd door de wet. De evaluatie laat ook zien dat partijen elkaar zijn kwijtgeraakt in de complexiteit van modelwerkelijkheid, daadwerkelijke hindercijfers en beleving van hinder. De verdeeldheid heeft gezorgd voor onzekerheid bij omwonenden in hun rechtsbescherming en bij sectorpartijen in hun operatie.
Adviezen uit het evaluatierapport
Uit het evaluatierapport blijkt dat omwonenden en sectorpartijen behoefte hebben aan perspectief en duidelijkheid. Daarom is er een advies in opgenomen aan het ministerie van IenW om de uitkomsten van deze evaluatie te erkennen en hierover in gesprek te gaan met elkaar. Daarnaast krijgt het ministerie het advies om de regie en politieke verantwoordelijkheid op het Schiphol-dossier te herpakken.
Reactie van het ministerie
Het ministerie gaat iets doen met de punten van de evaluatie. De wijziging van het Luchthavenverkeerbesluit (LVB) is daarbij een belangrijke stap om te zorgen voor een juridische basis voor Schiphol. Daarmee komt een einde aan de gedoogsituatie en wordt de rechtsbescherming van omwonenden hersteld. Ook gaat het ministerie met de verschillende partijen bespreken op welke manier gezamenlijk overleg kan worden vormgegeven. Het doel daarvan is om op die manier stapsgewijs de onderlinge verschillen kleiner te maken.
De uitkomsten van de NNHS-evaluatie zijn te lezen in dit rapport en ook de NNHS-feitenbasis is beschikbaar. Meer informatie is ook te vinden in de dertiende voortgangsbrief Programma Omgeving Luchthaven Schiphol die naar de Tweede Kamer is gestuurd.