Vragen en antwoorden Luchthavenverkeerbesluit Schiphol

In het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol staan regels voor het gebruik van de luchthaven. Bijvoorbeeld binnen welke geluidsnormen het vliegverkeer moet blijven, de openingstijden van de luchthaven en het maximale toegestane aantal vluchten. Er staat in hoeveel geluid er maximaal is toegestaan; voor de hele luchthaven en per handhavingspunt in de omgeving van Schiphol. Ook bevat het regels over de veiligheid, het gebruik van start- en landingsbanen en de uitstoot van stoffen.

De regels voor vliegtuiggeluid worden uitgebreid en vastgelegd in het Luchthavenverkeerbesluit. Er komen meer handhavingspunten in een groter gebied rond Schiphol, en de grenswaarden zijn geactualiseerd. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) krijgt meer mogelijkheden om te handhaven. Voorheen kon de ILT dat alleen als er aan het einde van het jaar een overschrijding werd geconstateerd. In de toekomst kan de ILT al eerder ingrijpen. Ook worden de regels voor het gebruik van start- en landingsbanen in het LVB opgenomen. Daarnaast komen er maximumaantallen vluchten voor de kleine luchtvaart en voor maatschappelijk verkeer, zoals vluchten van hulpdiensten. Verder neemt het kabinet afspraken op om het proces rondom baanonderhoud te verbeteren.

Met deze wijziging wordt duidelijk aan welke regels het vliegverkeer op Schiphol zich moet houden. Als het LVB is vastgelegd, kunnen omwonenden zich weer op de wet beroepen als het vliegverkeer zich niet aan de regels van het LVB houdt. Ook zijn er met het nieuwe LVB meer omwonenden beschermd tegen geluid. Met deze regels hebben alle omwonenden in hun buurt een virtueel handhavingspunt en weten mensen weer waar ze aan toe zijn.

Het kabinet wil dat het LVB zo spoedig mogelijk van kracht is. Het is hierbij afhankelijk van wanneer het LVB is behandeld in de Eerste- en Tweede Kamer en wanneer de Raad van State advies heeft gegeven. Daarna neemt het kabinet een besluit en stelt het gewijzigde LVB definitief vast. 

Het Luchthavenverkeerbesluit is geldig totdat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat aanleiding ziet om het besluit te aanpassen of een rechter oordeelt dat het LVB moet worden aangepast.

Omwonenden van Schiphol hebben volgens het RBV-vonnis onvoldoende rechtsbescherming. Bestaande handhavingspunten liggen te ver van de plekken waar mensen wonen. In het handhavingsstelsel komen er meer handhavingspunten in een groter gebied rondom de luchthaven. Ook liggen de punten op plekken waar mensen wonen. Met deze regels hebben alle omwonenden in hun buurt een handhavingspunt, weten mensen hoeveel vliegtuiggeluid ze mogen verwachten en hebben ze weer rechtsbescherming. Ook zijn er straks meer omwonenden beschermd.

Het kabinet wil dat het LVB, en daarmee het nieuwe handhavingsstelsel, zo spoedig mogelijk in werking treedt.

De oude grenswaarden zijn in 2010 voor het laatst gewijzigd. De grenswaarden zijn nu opnieuw bepaald zodat ze passen bij de operatie van Schiphol. Die is anders doordat in de loop der jaren veiligheids- en hinderbeperkende maatregelen zijn genomen, door het nieuwe maximumaantal vluchten en door de maatregelen uit de Europese balanced approach-procedure om de geluidhinder van Schiphol te verminderen.

Een hogere grenswaarde ten opzichte van de grenswaarde in het oude LVB betekent dat er op die plek straks meer geluid is toegestaan. In de praktijk werden de oude regels al niet meer toegepast, waardoor er niet meer overlast zal zijn. Per 1 november 2025 is het maatregelenpakket voor minder geluid rondom Schiphol in werking gegaan. Dit pakket moet ervoor zorgen dat de geluidbelasting in de omgeving van de luchthaven overal omlaag gaat. De verwachting is dat hierdoor, ook bij een hogere grenswaarde, niet meer geluid is dan voorheen.

Als er teveel geluid is en de grenswaarde van een handhavingspunt dreigt te worden overschreden, kan de ILT Schiphol verplichten om samen met de luchtverkeersleiding en luchtvaartmaatschappijen een beheersplan op te stellen. In zo’n beheersplan staat welke maatregelen er genomen gaan worden om de overschrijding te voorkomen. Dat beheersplan moet vervolgens worden uitgevoerd. Als de grenswaarde van het handhavingspunt aan het einde van het jaar dan toch wordt overschreden, kan de ILT optreden.

Bij een overschrijding van een grenswaarde kan iedereen een verzoek tot handhaving indienen bij de ILT. Wordt het verzoek afgewezen, dan kan daartegen bezwaar worden gemaakt bij de ILT. Ook is er de mogelijkheid om bij de bestuursrechter in beroep te gaan als het bezwaar wordt afgewezen. Daarna is hoger beroep mogelijk bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Het kabinet wil dat het LVB zo spoedig mogelijk van kracht is. Het is hierbij afhankelijk van wanneer het LVB is behandeld in de Eerste- en Tweede Kamer en wanneer de Raad van State advies heeft gegeven. Daarna neemt het kabinet een besluit en stelt het gewijzigde LVB definitief vast. 

Vanaf het moment dat het LVB is gepubliceerd in het Staatsblad, heeft iedereen zes weken de tijd om ertegen in beroep te gaan bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

De regels voor baangebruik worden vastgelegd in het LVB. De afhandeling van het verkeer moet dus verplicht volgens deze regels plaatsvinden. Als zonder geldende reden van de regels wordt afgeweken, kan de ILT handhavend optreden. In bijzondere gevallen mag worden afgeweken van de regels. Dat mag alleen als dat nodig is om de overschrijding van een grenswaarde in een handhavingspunt te voorkomen.

U kunt klachten over geluidsoverlast van vliegtuigen melden bij het Bewoners Aanspreekpunt Schiphol.

• Uit de MER-onderzoeken volgt dat de milieueffecten van het besluit in principe overal beter worden ten opzichte van de gedoogsituatie met 500.000 vliegtuigbewegingen en de baangebruiksregels.
• Dat heeft te maken met het lagere toegestane maximale aantal vluchten (478.000 waarvan 27.000 in de nacht) en met het invoeren van de geluidsmaatregelen in het kader van de BA. Dit leidt onder andere tot de inzet van nieuwere toestellen die minder lawaaiig zijn. 
• De gefaseerde terugkeer naar 500.000 vliegtuigbewegingen, die pas plaats kan vinden als het doel van 20% minder geluidgehinderden bereikt is, mag alleen in combinatie met een verdere afname van de totale hoeveelheid geluid. Als er meer geluidwinst is na het behalen van het geluidsdoel, dan komt de helft daarvan ten goede aan de omgeving. De andere helft komt ten goede aan de luchtvaart.

• Er wordt gewerkt met een bandbreedte die ligt tussen 460.000 vluchten (waarvan 27.000 in de nacht) en 500.000 vluchten (waarvan 32.000 in de nacht).
• Het maximale aantal vluchten dat mag landen en vertrekken op Schiphol is momenteel 478.000.
• De effecten van die situatie vallen binnen de onderzochte bandbreedte.

Het is aan de staatssecretaris van LVVN om hierover een besluit te nemen.

Het ministerie bekijkt alle ontvangen reacties en ideeën en weegt deze mee bij het nemen van een besluit.

Alle zienswijzen en de reactie van de Eerste en Tweede Kamer worden beoordeeld en waar nodig zal dit aanleiding geven tot een wijziging van het ontwerpbesluit en wordt het concept daarna aangeboden aan de Afdeling advisering van de Raad van State. Na ontvangst van het advies van de Raad van State neemt het kabinet een besluit en zal de Koning het gewijzigde LVB bekrachtigen. Daarna wordt het LVB gepubliceerd in het Staatsblad en treedt het in werking.

Als u vragen heeft, kunt u contact opnemen met het ministerie via het emailadres: ienw-luchtvaart@minienw.nl.